Bornova Egemenlik'te çimento fabrikası alanına yeni plan

Bornova Egemenlik'te çimento fabrikasının bulunduğu yaklaşık 67 hektarlık alan için çevre düzeni planı yeniden hazırlandı. Önceki plan mahkeme kararıyla iptal edilmişti. İzmir Büyükşehir Belediyesi'nin 1/25.000 ölçekli çevre düzeni planı ve plan notu değişikliği 27 Kasım-26 Aralık 2025 tarihleri arasında askıda kaldı.

Mahkeme neden iptal etti?

Çevre düzeni planı (ÇDP), nazım ve uygulama planlarının uyması gereken en üst ölçekli plandır. Plan açıklama raporuna göre alan, 2012 tarihli ÇDP'de "sanayi bölgesi" olarak görünüyordu. İBB Meclisi 15 Eylül 2023'te alanı "2. ve 3. derece merkezler" olarak değiştirdi. Bu kullanım, ticaret, hizmet ve konutun birlikte yer aldığı kentsel merkezleri tanımlar.

İzmir Çimento Fabrikası T.A.Ş. (Çimentaş) bu plana dava açtı. Raporda dava, Bornova Işıklar Mahallesi'ndeki 11061 ada 1, 2 ve 3 parseller üzerinden aktarılıyor. İzmir 4. İdare Mahkemesi, 12 Şubat 2025 tarihli 2025/282 sayılı kararla planı iptal etti ve alan plansız kaldı.

Mahkeme, merkez kullanımını tek başına hukuka aykırı bulmadı. Kararda, yerleşim alanında kalan sanayinin taşınmasının kamu yararına uygun olduğu belirtiliyor. İptal gerekçesi, üst ölçekli 1/100.000 planın bir hükmünün alt plana aktarılmamasıydı. Bu hükme göre kentsel yerleşik alanlardaki sanayi tesisleri, ekonomik ömrü dolduğunda sanayi alanlarına taşınacak.

Yeni plan notu ne diyor?

Yeni planda alanın kullanımı yine "2. ve 3. derece merkezler" oldu. Mahkeme kararını karşılamak için plan notlarının 7.4.2 maddesine şu hüküm eklendi: Bu alanlardaki mevcut sanayi tesisleri, ekonomik ömürlerini tamamladığında planda sanayi alanı olarak belirlenen yerlere taşınacak.

Not, fabrikaya bir geçiş dönemi de tanıyor. Mevcut tesisler, faaliyet konusunu değiştirmemek ve üretim kapasitesini artırmamak koşuluyla yatırım yapabilecek. Bu yatırımlar üretim süreci, teknolojik ihtiyaçlar ve çevresel etkilerin iyileştirilmesiyle sınırlı. Tesisin ruhsatına dayanak olan uygulama imar planına da uygun olmaları gerekiyor.

Bölge için anlamı

Rapora göre alan, 1983 tarihli Işıkkent planlarında sanayi ve depolama alanı olarak ayrılmıştı. Yeni plan, fabrikanın bugünkü faaliyetini sürdürmesine izin verirken uzun vadede merkez kullanımına dönüşümü öngörüyor. Yapılaşma koşulları alt ölçekli nazım ve uygulama planlarında belirlenecek. Plana askı süresince itiraz edilebiliyordu.

Kaynak

• İBB imar planı detay sayfası: Egemenlik 67 hektar ÇDP ve plan notu değişikliği (27.11.2025)
• Plan açıklama raporu, PDF (27.11.2025)
• Çevre düzeni planı paftası, JPG (27.11.2025)
• Plan notu değişikliği paftası, JPG (27.11.2025)

Görsel: Kapak, İzmir Büyükşehir Belediyesi'nin askıya çıkardığı 1/25.000 ölçekli plan paftasından kırpılmıştır; noktalı çizgi onama sınırıdır. Gövdedeki harita plan açıklama raporundandır.